Wat is de rui bij een kip, en waarom leggen ze dan geen eieren?
De rui komt vaak onverwacht. Plotseling liggen er overal veren, de nek ziet er kaal uit en in het nest blijven de eieren uit. Dat is geen ziektegolf, maar de verenwissel.
Een kip draagt haar verenkleed niet een leven lang. Eén tot twee keer per jaar, meestal in de herfst, worden oude veren afgeworpen en nieuwe gevormd. Het lichaam steekt het eiwit dan in de veren, niet in het ei. Daarom legt de hen in deze periode minder of pauzeert ze helemaal. De nieuwe pennen, de bloedpennen, zijn gevoelig. De dieren hebben rust en goed voer nodig en mogen niet worden aangeraakt.
Wanneer het verenkleed weer op orde is, komt de legprestatie weer op gang. Hoe snel dat gaat, hangt af van voer, gezondheid en hoe rustig de fase verloopt. Een praktijkobservatie in de DGS 10/2026 heeft bovendien bekeken welke invloed KE-kruidenextract voor kippen heeft op deze belasting.
Waarom de eierproductie tijdens de rui terugloopt
De rui is geen defect. De hen verruilt het verenkleed en legt het legapparaat een tijdje stil. Eiwit gaat in de nieuwe veren zitten, niet in het ei. Daarom is een pauze van meerdere weken in het privéhok normaal, vooral in de herfst.
Zichtbare tekenen zijn een gatenkaasachtig verenkleed bij de nek, rug of staart, meer veren in het strooisel en minder of geen eieren. Penveren, de nieuwe schachten, zijn gevoelig. In deze tijd hebben de dieren rust, voldoende eiwit en een calciumbron nodig voor de schaal, zodra het leggen weer op gang komt.
Wat u in uw eigen stal kunt waarnemen
Voor hobbymatig en kleinschalig houden is de natuurlijke rui het relevante geval. Een bewust ingeleide legpauze, zoals in de vakstudie, is een maatregel voor bedrijfsmatige exploitatie en dient te worden afgestemd met een dierenartsenpraktijk en de veterinaire autoriteiten. Dit is geen handleiding voor het kippenhok in de tuin.
De belastingscurve is wel overdraagbaar. Ook bij uw dieren kost de verandering van veren veren substantie. Wie in deze fase alleen naar het nest kijkt, ziet over het hoofd dat vitaliteit, voeropname en verenkleed op de eerste plaats komen. De eieren volgen daarna. Een natuurlijke zelfbescherming van de dieren.
Praktijkobservatie op het Demeter-bedrijf Gut Ogrosen
Helen Mara Pluschke van het Thünen-Institut für Ökologischen Landbau heeft de casestudy uitgevoerd en gepubliceerd in het DGS Magazin, het vakblad voor de pluimveesector. Op het Demeter-bedrijf Gut Ogrosen werden hiervoor twee koppels van 158 hennen, bestaande uit de helft dubbeldoelkippen en de helft klassieke leghybriden, in mobiele stallen vergeleken. De rui begon in de 70e levensweek, op 19 december 2025.
Vooraf lagen de prestaties van de koppels dicht bij elkaar: ongeveer 57 procent legpercentage in stal 1, ongeveer 59 procent in stal 2. De dieren waren vitaal, ontwormd en het gewicht voldeed aan de richtlijnen van de fokker.
Stal 2 werd na de grondige reiniging behandeld met KE-ferment. Daarnaast werd het voer van dit koppel regelmatig bevochtigd met KE. Stal 1 functioneerde zonder KE. De voerwisseling, het licht en de uitloop bleven voor de rest gelijk. KE-kruidenextract voor kippen is een als biologisch gecertificeerd, door FiBL gelist aanvullend diervoeder, gewonnen uit 45 bergkruiden via koude maceratie en fermentatie.
De herintreding in cijfers
De kunstmatig opgewekte pauze heeft gewerkt. Dat is te zien aan de terugval. Na 12 dagen lag de legprestatie in beide stallen tussen 0 en 6 procent. In de achtste week zaten beide koppels weer op ongeveer 60 tot 70 procent. Daarna liep de curve duidelijk uiteen.
Stal 1, zonder KE, kwam uit op maximaal 78 procent. Stal 2, met KE in de stal en in het voer, op maximaal 86 procent. Acht procentpunt meer. In de leghennenhouderij is dat geen klein verschil: elk punt legprestatie telt mee in het aantal eieren en in de economische rendabiliteit.
Het koppel dat met KE werd begeleid, steeg na de rui steiler en lag in de onderzochte periode van de tweede legperiode continu boven het vergelijkingskoppel. Niet alleen in de piek, maar gedurende het hele verloop. Voor een praktijkobservatie met twee koppels onder gelijke omstandigheden is dat een sterk resultaat.
Het voerverbruik lag iets hoger: 114,6 gram per dier per dag met KE, 110,5 gram zonder KE. De eigrootte steeg in beide stallen na een korte M-fase snel naar L en XL.
Conclusie voor de praktijk
Ook voor het hobbymatig houden van kippen is de rui een belastende fase die een goed management vereist! Eiwitrijk voer, rust, droog strooisel en een scherp oog voor het verenkleed en het gewicht zijn belangrijk.
KE-kruidenextract kan deze fase ondersteunen. In de DGS-observatie keerde de zo begeleide koppel beter terug naar de legprestaties.
Dezezelfde ondersteuning is niet beperkt tot de rui. Ook broeden, de legperiode, een ophokplicht, hitte of de overgang na een nieuwe aankoop vormen een uitdaging voor de darmen en het verenkleed. KE-kruidenextract is als aanvulling via voer of drinkwater voor precies deze tijden een ideale begeleider: de 45 gefermenteerde biologische kruiden ondersteunen de darmflora, het verenkleed en de huid. Voor gelukkige kippen, ook in inspannende tijden!
Bronnen
Helen Mara Pluschke: Langer leven, langer leggen: rui in de biologische houderij. DGS Magazin 10/2026, p. 38–41. Johann Heinrich von Thünen-Institut, Instituut voor Biologische Landbouw, Trenthorst. Casestudy Gut Ogrosen, twee mobiele stallen, elk 158 hennen, start van de rui 19-12-2025.
TVA
KE-Kruidenextract 1000ml - natuurlijk welzijn voor uw kippen DE-ÖKO-012
